جشنواره ملی کتاب سال دانشجویی می‌تواند زمینه‌ساز معرفی جهانی آثار برگزیده دانشجویان باشد
.jpg)
به گزارش روابط عمومی سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاددانشگاهی، دکتر محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پژوهشگر فلسفه اخلاق و استاد دانشگاه قم، با اشاره به سابقه بیش از سی سال برگزاری جشنواره کتاب سال دانشجویی، این رویداد را فراتر از یک آیین تقدیر دانست و بر لزوم نقش‌آفرینی نهادهای متولی برای حمایت از آثار برگزیده، ترجمه بین‌المللی و اتصال آن به چرخه‌های حمایتی معاونت علمی ریاست جمهوری و بنیاد علم تأکید کرد.
وی تصریح کرد: «پاسخ به این سوال مهم است که چگونه می‌توانیم کتاب‌های منتخب دانشجویی را پس از پایان برگزاری جشنواره به سفیران فرهنگی تبدیل کنیم؟ جشنواره کتاب سال دانشجویی نباید تنها به یک رویداد سالانه برای تجلیل از دانشجویان برتر محدود شود؛ بلکه با تکیه بر حمایت‌های نهادی در حوزه ترجمه و اعتباربخشی علمی، می‌تواند به بستری برای معرفی قدرت نرم و توان علمی جوانان ایران در عرصه‌های بین‌المللی بدل شود. »
معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جشنواره کتاب دانشجویی را یکی از ارکان مهم در شناسایی استعدادهای علمی و ایجاد انگیزه برای تولید فکر و تدوین کتب ارزشمند در دانشگاه‌ها برشمرد و بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت این رویداد برای تقویت دیپلماسی فرهنگی کشور تأکید کرد. دکتر جوادی، اظهار داشت: «کارکرد اصلی این رویداد علمی و فرهنگی، افزون بر تقدیر و قدردانی از دانشجویان پژوهشگر و مولفان، ارائه الگو به جامعه دانشگاهی برای شناخت استانداردهای مطلوب پژوهشی است تا دانشجویان دیگر نیز با ورود به این فرآیند، به تولید فکر و تدوین آثار ارزشمند ترغیب شوند.»
وی با اشاره به فراز و نشیب‌های برگزاری این رویداد در دوره‌های گذشته، افزود: «جشنواره کتاب سال دانشجویی تا به امروز تلاش کرده است تا هنجارها و استانداردهای لازم را رعایت کند و کارگروه‌های ارزیابی نیز در مجموع عملکرد خوبی در شناسایی و تقدیر از آثار برتر دانشجویی داشته‌اند؛ به گونه‌ای که این رویداد هم‌زمان نقش تقدیری و کارکرد «تنظیم‌گری» (رگولیشن) را برای آینده پژوهش‌های دانشجویی ایفا می‌کند. »
معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد در پاسخ به پیشنهادی پیرامون بین‌المللی‌سازی و ایجاد دیپلماسی فرهنگی میان دانشگاه‌های ایران و سایر کشورها تصریح کرد:« تبدیل خودِ این جشنواره ملی به یک رویداد بین‌المللی، الزامات بسیار پیچیده‌ای دارد و کار آسانی نیست؛ اما مسئله اصلی این است که چه اقداماتی باید پس از انتخاب آثار برگزیده انجام شود. فرآیند توسعه خروجی‌های جشنواره و بین‌المللی کردن آثار، وظیفه‌ای فراتر از ساختار اجرایی جشنواره است و نیازمند پای کار آمدن نهادهای حمایتی است. برای نمونه، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و بنیاد ملی علم، می‌توانند امتیازاتی برای برگزیدگان در نظر بگیرند و از سوی دیگر، مجموعه‌های متولی حمایت از ترجمه آثار ایرانی، کتاب‌های برتر دانشجویی را در اولویت برنامه‌های خود قرار دهند تا این آثار با ترجمه فاخر، به دانشگاه‌های دیگر کشورها نیز راه یابد. »
این پروژهشگر و استاد دانشگاه قم خاطرنشان کرد:« برای تبدیل یک جشنواره «ملی» به یک پلتفرم «بین‌المللی» که بتواند نقش دیپلماسی فرهنگی را برای کشور ایفا کند، باید از سطح «تقدیر از فرد» به سطح «تبدیل اثر فاخر به کالای جهانی» حرکت کرد. بزرگترین مانع بین‌المللی شدن آثار برتر دانشجویی این جشنواره، «زبان» است، اگر دانشجویان ایرانی بتوانند پژوهش‌های خود را به زبان‌های رایج دنیا انگلیسی، عربی یا فرانسوی ترجمه کرده و ارائه دهند، این آثار مستقیماً در دیتابیس‌های علمی جهانی قرار می‌گیرد.»
وی بر حمایت نهادهای و ارگان‌های فرهنگی در ترجمه آثار برتر جشنواره دانشجویی از فارسی به زبان‌های رایج دنیا تاکید کرد و افزود: «اگر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و نهادهای فرهنگی دیگر، بودجه‌ای اختصاصی برای ترجمه «کتاب‌های برتر جشنواره کتاب دانشجویی» در نظر بگیرند، این کتاب‌ها می‌توانند به عنوان «سفیر فرهنگی و نماینده علم و فرهنگ جمهوری اسلامی ایران» در دانشگاه‌های معتبر جهان معرفی شوند.بنابراین برای اینکه یک کتاب دانشجویی در سطح بین‌المللی اعتبار داشته باشد، نباید صرفاً یک اثر ادبی یا عمومی باشد، بلکه باید دارای «اعتبار علمی» باشد.بازهم بنده بر نقش معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و بنیاد ملی علم تاکید می‌نمایم. اگر برگزیدگان جشنواره، از امتیازات پژوهشی مانند امتیاز مقاله یا کتاب در ارتقای علمی برخوردار شوند، کیفیت آثار از حالت «توصیفی» به حالت «تحلیلی و استاندارد جهانی» تغییر می‌کند. این یعنی خروجی جشنواره، نه فقط یک کتاب، بلکه یک «مرجع علمی» خواهد بود که محققان خارجی نیز به آن استناد می‌کنند.»
وی با بیان اینکه جشنواره سی‌وسوم قابلیت تبدیل شدن به یک «نمایشگاه بین‌المللی کتاب دانشجویی» را دارد، افزود: «می‌توان از طریق این جشنواره، با جشنواره‌های مشابه در کشورهای همسایه یا کشورهای عضو سازمان‌های علمی، تبادل آثار را انجام داد. مثلاً کتاب برتر دانشجویان ایرانی در حوزه «تاریخ اسلام» در دانشگاه‌های خاورمیانه، در مقابل کتاب برتر دانشجویان آن کشور در حوزه «فلسفه غرب» در ایران معرفی شود.ایجاد دسته‌هایی در جشنواره که بر اساس موضوعات جهانی (مانند تغییرات اقلیمی، اقتصاد مقاومتی یا اخلاق زیستی) برگزار می‌شود، می‌تواند توجه پژوهشگران بین‌المللی را جلب کند.»
دکتر جوادی با بیان اینکه در دنیای امروز، بین‌المللی شدن بدون «دیجیتال شدن» ممکن نیست، گفت: «ایجاد پلتفرم آنلاین نیز یکی از راه‌های پیشنهادی است. ایجاد یک آرشیو آنلاین از کتاب‌های برگزیده (با خلاصه و چکیده به زبان انگلیسی) در سایت‌های معتبر علمی، باعث می‌شود محققان خارج از ایران بتوانند با دسترسی به خلاصه نتایج پژوهش‌های دانشجویان ایرانی که در جشنواره‌های داخلی و ملی رتبه برتر را کسب کرده اند، با جریان فکری جوانان ایرانی آشنا شوند.»
وی در پایان یادآور شد: «برای رسیدن به این هدف، نیازمند ایجاد یک «چرخه ارزش» هستیم. شناسایی و ارزیابی کیفیت آثار در سطح ملی، حمایت مادی و معنوی نهادهای علمی مانند (بنیاد ملی علم/معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری جهت اعتباربخشی و ایجاد انگیزه پژوهشی و حمایت جدی نهادهای فرهنگی مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از آثار ترجمه و تبدیل آثار برتر جشنواره کتاب سال دانشجویی به محصول قابل انتقال ترجمه و در نهایت ورود اثر برگزیده به بازار جهانی و ایجاد اثرگذاری در دیپلماسی علمی ایران از جمله راهکارهای پیشنهادی است که می‌تواند مطرح شود.»