دین یکی از مهمّ‌ترین پایه‌های فرهنگ و تمدّن به حساب می‌آید و ارائۀ تعریفی جامع و مانع از آن مانند سایر پدیده‌ها و مفاهیم، کاری دشوار است. برخی از دانشمندان در تعریف دین گفته اند: «دین به معنای اعتقاد به یک امر قدسی است و برخی آن را ایمان به موجودات روحانی دانسته‌اند. گروهی دیگر گفته‌اند: دین عبارت است از ایمان به یک یا چند نیروی فوق بشری که شایستۀ اطاعت و عبادت هستند.». 

«مذهب در گذشته به مکتب‌های فکری درون یک دین (مانند مذهب ها چهارگانه یا پنج گانۀ فقه اسلامی) اطلاق می‌شد. در مغرب زمین واژۀ«Religion» به معنای مکتب‌های درون یک دین و به معنای خود دین بکار می‌رود و حدود نیم قرن است که متجدّدین کشور ما تحت تأثیر این موضوع، کلمۀ مذهب را به هر دو معنا استعمال می‌کنند.» 

در ایران دین و مذهب همیشه مورد توجّه بوده و در زندگی ایرانیان همیشه نقش اساسی داشته است و اساساً جامعۀ ایرانی جامعه‌ای دین‌مدار بوده است. 

مقدمه/9

امامت/14

تشیع/19

اوضاع سیاسی و مذهبی پیشاافشاریه/35