آتش، این پدیده هم‌زمان ویرانگر و آموزگار، از نخستین روزهای تمدن تا امروز همواره در نقطه تماس میان دانش، تجربه و شهود انسانی قرار داشته است. بشر، پیش از آنکه زبان علم را بیابد، رفتار آتش را با نگاه، حس و حافظه توضیح می‌داد. هر شعله برای او نشانی بود، هر دود نشانه‌ای و هر سوختگی قصه‌ای از روند شکل‌گیری حادثه. اما با گذشت سده‌ها، انسان دریافت که آتش فقط یک پدیده احساسی یا طبیعی نیست؛ بلکه ساختاری دارد، منطقی دارد، و تابع قوانین دقیق فیزیک، مکانیک و ترمودینامیک است. به همین دلیل، علم علت‌یابی حریق به‌عنوان یکی از پیچیده‌ترین شاخه‌های علوم ایمنی و مهندسی شکل گرفت؛ دانشی که تلاش می‌کند از میان آشفتگی، نشانه‌ها را بیابد، از دل ویرانی حقیقت را استخراج کند و از دل سوختگی‌ها، مسیر شعله را دوباره بسازد. با این حال، روش‌های سنتی علت‌یابی حریق (از قدیمی‌ترین شیوه‌های مشاهده‌ای تا استانداردهای مدرن) همواره بر یک ستون اصلی استوار بوده‌اند: قضاوت انسانی. مشاهده عینی، تجربه عملی، تحلیل الگوهای دود و سوختگی، بررسی آثار الکتریکی و مکانیکی و حتی تطبیق رفتار آتش با منابع احتمالی؛ همه و همه وابسته به تفسیر انسانی بوده است. این وابستگی، هرچند ارزشمند، اما محدود نیز هست. در جهانی که علوم مهندسی، فیزیک دما و مکانیک مواد تا حد نانوپدیده‌ها پیش رفته‌اند، این سؤال جدی پدید می‌آید: آیا علت‌یابی حریق نیز نباید از رویکرد شهودی صرف عبور کرده و وارد عرصه محاسبه، مدل‌سازی عددی و تحلیل دقیق شود؟

کتابی که اکنون در دست دارید، پاسخی است مبتنی بر یک نوآوری. نوآوری‌ای که می‌خواهد بین دو جهان - مشاهده انسانی و محاسبات مهندسی - پلی علمی بسازد.

 روش وَصْف حاصل این نگاه تازه است. روشی که برای نخستین‌بار تلاش می‌کند روند علت‌یابی حریق را از مرحله مشاهده تا مرحله تعیین علت، در قالب یک چرخه مهندسی بازتعریف کند؛ چرخه‌ای که در آن داده‌های واقعی صحنه، شواهد فیزیکی، رفتار مکانیکی سیستم و روند انرژی، وارد مدل‌های المان محدود شده و نتیجه تحلیل به یک علت علمی، قابل استناد و قابل بازتولید تبدیل می‌شود. این کتاب، شما را به سفری در دل این تاریکی دعوت می‌کند؛ سفری برای یافتن ریشه‌ها، درک چرایی و کشف علمی حقیقت. اما مهم‌تر از یافتن علت، یافتن نوری است که راه را روشن می‌کند. روش وصف، نه فقط نماد یافتن راه‌حل، که چراغی است برای درک عمیق‌تر، پیشگیری هوشمندانه‌تر و بازسازی آینده.

پیشگفتار: / 9

فصل اول: مبانی و تاریخچه علت‌یابی حریق / 13

فصل دوم: فیزیک، مکانیک و ترمودینامیک حریق / 49

فصل سوم: ریاضیات و مبانی نظری المان محدود در حریق / 85

فصل چهارم: چهارچوب کامل روش وصف / 119

فصل پنجم: کاربرد روش وصف در سیستم‌های واقعی / 141

فصل ششم: مثال کاربردی و راهبردی روش وصف / 163

فصل هفتم: پیاده‌سازی نرم‌افزاری روش وصف / 191

آزمون جامع روش وصف / 205