سیدعلیرضا علوی، رئیس سازمان جهاد دانشگاهی خوزستان در مراسم رونمايي از كتاب "هر دانشجو، يك خبرنگار" كه امروز (25 آبان) برگزار شد، اظهار کرد: تقریبا از اواسط دهه80، وزارت علوم فرآیندی برای نشریات دانشجویی تعریف کرد که طبق آن هر دانشجویی که قصد داشته باشد نشریه دانشجویی راهاندازی کند، باید یک دوره آموزشی بگذراند؛ دانشگاهها نیز از اواسط دهه 80 این دورها را برگزار کردند. در این حوزه کتابهایی نیز منتشر شدند، اما محتواهای تولید شده جنبه روزنامهنگاری و خبرنگاری داشتند و کمتر به الزامات نشریات دانشجویی میپرداختند.
وی با بیان اینکه خوشبختانه انتشارات جهاد دانشگاهی خوزستان مجددا در حال فعال شدن است، تصریح کرد: کرونا با همه جنبه های منفی كه دارد، پیامدهای مثبتی نیز داشت و باعث بازنگری در برخی رفتارهای سنتی ما شد که بخشی از آن مربوط به آموزش دانشگاهها است. اگر کرونا وجود نداشت و دانشگاهها قصد داشتند بخشی از آموزش را مجازی کنند، کار بسیار سختی میشد. اما کرونا در این حوزه باعث شد حدود 10 سال پیشرفت کنیم.
رئیس سازمان جهاد دانشگاهی خوزستان ادامه داد: در حوزه نشر، اپلیکیشنهای بسیار کاربردی وجود دارد که دسترسی به آن نيز آسانتر است و بناست جهاد دانشگاهي خوزستان نيز در اين زمينه فعال شود و با برنامهریزی دقیق، محتوای الکترونیکی تولید کند. باید سازوکاری برای انتشار محتواهای الکترونیکی تعریف شود. چرا که سرعت دسترسی به محتواهای الکترونیکی به مراتب بیشتر است.
علوی در خصوص کتاب منتشر شده به قلم محمدامین صالحی نژاد، گفت: کتاب "هر دانشجو، یک خبرنگار" محتوای بسیار روان، تجربی و خوبی دارد و امیدواریم این کتاب آغازی برای تولید محتوا و استفاده از ظرفیتهای علمی جهاد دانشگاهی خوزستان باشد. خوشبختانه ظرفیت و پتانسیل علمی خوبی در سازمان جهاد دانشگاهی وجود دارد؛ هویت فرهنگی در سازمان انتشارات حتما باید حفظ شود چون جهاد دانشگاهی یک نهاد فرهنگی و علمی است و باید به هویت علمی و فرهنگی توجه شود. و این فرصت خوبی است تا جهاد دانشگاهی استان خدمتی به خوزستان کند.
همچنین حجت الاسلام سید محسن شفیعی، رئیس دفاتر استاني نهاد نمایندگی مقام معظم رهبري در دانشگاههای خوزستان، اظهار کرد : جهاد دانشگاهی استان پیش از آنکه در حوزههای صنعتی، پژوهشی و فناوری وارد شود، زیرساخت فرهنگی داشت و اگر در استان بنا شد تاریخ شفاهی فرهنگ نوشته شود، میتوان در خصوص اولین کارهایی که جهاد دانشگاهی انجام داد، نوشت. مطالب در زمینه فرهنگی زیاد است؛ در مجموعه جهاد دانشگاهي استان سالها پيش سمینارها، بزرگداشتها، برنامههای شعر دانشجویی و برنامههای مختف برگزار میشد و بهزودی به چهل سالگی این برنامهها میرسیم و میتوان با رویکردي تاریخی به آنها پرداخت.
وی افزود: چند برنامه و کار فاخر از جمله مجموعه رایحه با موضوع علامه شیخ محمدتقي شيخ شوشتری و همچنين علامه محمد كرمي توسط جهاد دانشگاهی خوزستان تدوين شد که از کارهای فاخر هستند.
رئیس دفاتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه های خوزستان با بیان اینکه دغدغه ما این است که مجموعه جوان ایسنا و ایکنا به عناصر اجرایی و کارگزاران تواناییهای دیگران تبدیل نشوند، چرا که خود اهل کتاب و فهم کتاب هستند، تصریح کرد: لذا از این بابت خوشحالم امروز از کتابی رونمایی میشود که محصول یکی از فرزندان جهاد دانشگاهی خوزستان است. تصور نشود که جهاد دانشگاهی صرفا ارائه کننده تلاشهای فرهنگی دیگران است، بلکه خود نیز به عنوان یک مجموعه فرهنگی باید در این زمنیه تولید محتوا کند. در مجموعه ایسنا و ایکنا چرا باید تنها نظرات دیگران نقل شود؟ بلکه خود نیز میتوانند دست به قلم ببرند و مجموعه مصاحبههای انجام شده را جمعآوری و تدوین کند.
حجت الاسلام و المسلیمن شفیعی ادامه داد: فضای مجازی هجمه وحشتناکی به بسیاری از چیزها وارد کرد و با وجود کرونا نیز وضعیت بدتر شد. در یک دوره زمانی نشریات دانشجویی جزو دغدغههای جدی دانشجویان بود، در دهه 70 دانشجویان از نشریات استقبال بسیاری میکردند. فضای مجازی، نشریه و رسانه مکتوب را عقب راند اگرچه کسی نمیتواند رسانههای مکتوب را عقب براند و فضای مجازی موج سهمگینی است که عبور میکند. هیچ چیز نمیتواند جای کتاب را پر کند، امکان دارد هیاهو و آوازهای پر سروصدا ایجاد شود و اذهان را برای یک مدت از کتاب باز بدارد، اما میراث مکتوب غیر قابل انکار است. مگر میشود نقش کتاب را در ارتقا و تولید علم انکار کرد؟ در بحث نشریات نیز وضعیت اینگونه است و خوشحالم که با رونمایی کتاب "هر دانشجو، یک خبرنگار"، مجددا به نشریات توجه خواهد شد. امیدوار این شروع متوقف نشود و جهاد دانشگاهی به این مساله دامن بزند.
همچنين محمدامین صالحی نژ
اد در اين مراسم، اظهار کرد: امروز دوره آغاز مجدد فعاليت انتشارات در جهاد دانشگاهی خوزستان است؛ فعالیت چاپ و نشر در جهاد دانشگاهی خوزستان سابقه دیرینهای دارد و در سالهاي دهه 60 و 70 در خوزستان فعال بود و با توجه به تاكيد رييس جهاد دانشگاهي خوزستان، موضوع راهاندازي مجدد انتشارات در خوزستان پيگيري شد.
وی در خصوص رونمایی از کتاب "هر دانشجو، یک خبرنگار" افزود: اين کتاب عصارهای از سابقه چندين ساله فعالیت ایسنا و ايكنا در خوزستان است. دانشجوياني كه در كارگاههاي آموزشي شركت ميكنند و يا براي فعاليت خبري به ايسنا و ايكنا مراجعه ميكنند، هميشه به دنبال كتاب و يا جزوهاي آموزشي هستند كه بتوانند بهتر با موضوعات تئوري و تجربي مقوله خبر آشنا شوند و در اين زمينه خلاء وجود داشت و به همين دليل تلاش شد با ثبت تجربههاي خبري موجود در ايسنا و همچنين تجربه ناشي از بررسي نشريات دانشجويي، به دانشجويان فعال در اين حوزه كمك شود.
مولف كتاب "هر دانشجو، يك خبرنگار" با بیان اینکه پتانسیل تولید محتوا در مجموعههاي خبري جهاد دانشگاهی وجود دارد، ادامه داد: انتشارات جهاد دانشگاهي خوزستان ميتواند در كنار فعاليتهاي فناورانه اين مجموعه نيز قرار گيرد و به عنوان مثال در پروژههاي موفقي مانند توليد متههاي حفاري نيز شاهد ثبت تجربيات به صورت مكتوب باشيم.
محمد مهدی آقاکوچک، معاون پژوهشی سازمان جهاد دانشگاهی خوزستان با بیان اینکه باید به سمت تولید کتابهای الکترونیک برویم، گفت: با وجود اینکه از اواخر دهه 80 در کشور ما وضعیت رسانهها تغییر کرد و استفاده از فضای مجازی افزایش یافت، اما در تولید محتوا در فضای مجازی هنوز اتفاق خاصی نیفتاده است و اگر محتوایی تولید شده بسیار ضعیف است. جهاد دانشگاهی میتواند در این زمینه ورود کند و تجربه نیز مشخص کرد که ورود جهاد دانشگاهی خوزستان به پروژهها همواره با موفقیت همراه است.
وی ادامه داد: تولید مجموعه اثرگذار رایحه که كاري پژوهشی بود، موفقیتآمیز بود. با تولید این مجموعه بخشی از تاریخ استان را مکتوب کردیم. تجربیات سیل را نیز در مجموعهای چاپ کردیم که این کار را میتوان برای کرونا انجام داد. ما در استان بسیار حساس قرار داریم که تولید محتوا در زمینههای مختلف میتواند برای جهاد دانشگاهی خوزستان وجهه خوبی داشته باشد. به نظر میرسد نیاز است بخشی از سازمان جهاد دانشگاهی را به تولید محتوا اختصاص دهیم، خبرگزاریهای ایسنا، ایکنا و مرکز نظرسنجی ایسپا خوزستان در کنار هم میتوانند مجموعه توانمند ایجاد کنند.
اين كتاب كه با عنوان دوم "چگونه يك نشريه دانشجويي منتشر كنيم؟" به چاپ رسيده است، به آموزشهاي مورد نياز دانشجويان براي انتشار يك نشريه دانشجويي ميپردازد.
این کتاب از ۶ فصل تشكيل شده است و نويسنده در پيشگفتار اين كتاب آورده است:
"نشریات دانشجویی که در بسیاری از دانشگاههای کشور تولید و منتشر میشوند، ابزار بسیار خوبی برای انتقال اطلاعات و اخبار میان قشر فرهیخته جامعه (دانشجویان) است و قاعدتا این نشریات باید به قدری دارای محتوای مفید و موثر باشند، که دیگر اقشار جامعه نیز از آن به عنوان منبع موثق تفسیر و تحلیل شرایط و ابزاری برای افزایش آگاهی استفاده کنند؛ این در حالی است که آنچه شاهد هستیم، با آنچه انتظار داریم متفاوت است و بسیاری از نشریات دانشجویی با کیفیت و محتوای ضعيف منتشر میشوند و مطالبی که در برخی نشریات دانشجویی منتشر میشود، بازنشر مطالب موجود در سایتها و فضای مجازی است!
در سالهاي دهه 70 و 80، شاهد رونق چاپ و انتشار نشريات دانشجويي در دانشگاههاي كشور بوديم، نشرياتي كه اگرچه از نظر چاپ، كيفيت خوبي نداشتند و بعضي از آنها با استفاده از دستگاههاي كپي منتشر ميشدند، ولي با استقبال گسترده دانشجويان مواجه شدند و بر فضاي حاكم بر دانشگاهها در آن دوره، اثرگذاري خوبي داشتند. با شروع دهه 90، استقبال از نشريات دانشجويي در دانشگاهها تا حدودي رو به كاهش گذاشت؛ البته از اين موضوع نيز نبايد به سادگي عبور كرد كه فضاي عمومي مشاركت سياسي اجتماعي نيز در دانشگاهها نسبت به گذشته رو به افول گذاشته است.
بسياري از دانشجويان عدم حمايت از نشريات دانشجويي توسط مسئولان دانشگاهي را علت كاهش رونق اين نشريات ميدانند و مسئولان نيز از عدم استقبال دانشجويان از كارگاههاي آموزشي مرتبط و غلبه فضاي مجازي و نبود فرهنگ كار گروهي در دانشجو را به عنوان علت بيان ميكنند. طبيعي است كه هر دو موضوع از اهميت بسياري برخوردار است و حمايت دانشگاه و روحيه انجام كار گروهي و اثرگذاري در دانشجو، هر دو لازمه چاپ نشريهاي وزين است.
نكته مهم اينكه آموزش، از ضروريات كار است و دانشجويي كه قصد ورود به عرصه توليد محتوا و انتشار نشريهاي در فضاي دانشگاه را دارد، حتما لازم است آموزشهاي لازم را نيز دريافت كند، در غير اين صورت نشريهاي زيبا از نظر ظاهري ولي بدون محتواي موثر منتشر خواهد شد و چنين محصولي، مخاطب نخواهد داشت؛ اين در حالي است كه نشريهاي با محتواي مفيد و موثر، حتي اگر بر روي كاغذ كاهي نيز چاپ شود، خوانده ميشود.
كتاب پيش رو با هدف آموزش دانشجوياني تدوين شده كه قصد دارند نشريهاي دانشگاهي و پرمخاطب را مديريت كنند؛ مطالب كتاب به گونهاي تنظيم شده كه علاوه بر محتواي آموزشي، مانند چگونگي خبرنويسي، گزارشنويسي و موارد مشابه، تجربههاي شخصي نويسنده از سالها كار رسانهاي با دانشجويان و همچنين حضور در كارگاههاي آموزشي نشريات دانشجويي و شناخت از نيازهاي آموزشي دانشجويان، نيز بيان شده است. در فصلي از كتاب نيز با 18 نفر از برگزيدگان نشريات دانشجويي دانشگاههاي كشور گفتوگو شده و تجربه آنها در زمينه مديريت نشريه منعكس شده است. اميد است كه در سالهاي پيش رو شاهد رونق چاپ و انتشار نشريات دانشجويي در دانشگاههاي كشور باشيم."
کتاب «هر دانشجو، يك خبرنگار» در 204 صفحه در قطع رقعي توسط سازمان انتشارات جهاددانشگاهی و با همكاري سازمان جهاد دانشگاهي خوزستان با قیمت 38 هزار تومان منتشر شده است. علاقهمندان برای تهیه این اثر میتوانند به فروشگاههای کتاب سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی مراجعه کنند.