مسابقات ملی ارائه سه دقیقه‌ای ویژه دانشجویان بستری برای رشد و تقویت مهارت‌های ارتباطی، بیانی و ایده‌پردازی در دانشجویان و فرصتی برای برقراری ارتباط بین فضای دانشگاه، صنعت و جامعه، کاربردی کردن پژوهش‌ها و تحقیقات دانشجویی، ترویج فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی، آشنایی و انس دانشجویان با کتاب، به اشتراک گذاشتن تجربه‌های کتاب‌خوانی و ترویج گفتمان علم است.

این مسابقات در دو بخش کتاب و پژوهش‌های علمی برگزار می شود. بخش پژوهش‌های علمی شامل ارائه آثار علمی دانشجویان در قالب کتاب علمی، پایان‌نامه، مقاله، طرح پژوهشی و اختراع است. منظور از کتاب علمی در این مسابقات، کتابی است که توسط دانشجو تألیف یا ترجمه شده باشد.

در ایران به همت سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی مسابقات ملی پایان‌نامه سه دقیقه‌ای از سال 1395 و مسابقات ملی کتاب سه دقیقه‌ای از سال 1399 آغاز شد. مسابقات ملی ارائه سه دقیقه ای در واقع تلفیق مسابقات ملی کتاب و پایان‌نامه سه دقیقه‌ای است که چندین دوره در جهاد دانشگاهی اجرا شده است و از سال 1402 ارائه مقاله،کتاب علمی، اختراع علمی و طرح‌های پژوهشی دانشجویان نیز در دستور کار قرار دارد.