یکی از مهم‌ترین اکوسیستم‌های طبیعی، تالاب‌ها هستند. این منابع ارزشمند علاوه بر نقشی که در تنظیم اقلیم و حمایت از تنوع زیستی دارند، خدمات اکوسیستمی حیاتی مانند حفظ کیفیت آب، کنترل سیلاب و ایجاد زیستگاه برای گونه‌های در معرض خطر را ارائه می‌دهند. تالاب‌ها به‌عنوان یکی از پرتنوع‌ترین زیست‌بوم‌ها، محل زندگی گونه‌های نادر گیاهی و جانوری هستند که نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی ایفا می‌کنند. تنوع زیستی موجود در تالاب‌ها از طریق تنظیم شبکه غذایی، چرخه مواد مغذی و فراهم کردن زیستگاه‌های خاص، به پایداری سایر اکوسیستم‌های طبیعی نیز کمک می‌کند. افزایش آگاهی عمومی و علمی درباره خدمات اکوسیستمی تالاب‌ها، منجر به بازنگری در روش‌های قدیمی بهره‌برداری و تلاش‌هایی برای احیا و حفاظت از این زیست‌بوم‌های حساس شده است. این برنامه‌ها، با تأکید بر استفاده پایدار و معقول از خدمات اکوسیستمی تالاب‌ها می‌توانند نقش مؤثری در بهبود وضعیت این منابع طبیعی و کاهش اثرات تغییرات اقلیمی داشته باشند.

کتاب حاضر، مجموعه‌ای از بررسی‌ها و تحقیقات نویسنده درباره تغییرات اقلیمی و پیامدهای آن بر اکوسیستم‌ها، به‌ویژه تالاب‌ها است. مجموعه حاضر با هدف افزایش آگاهی عمومی و ارتقاء دانش محیط‌زیستی تدوین شده و تلاش دارد با ارائه تحلیل‌های علمی و مستندات پژوهشی، گامی مؤثر در جهت حفاظت از اکوسیستم‌ها و مدیریت پایدار تالاب‌ها بردارد. امید است که این کتاب منبعی ارزشمند برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به محیط‌زیست باشد و به توسعه نگرش‌های پایدار محیط زیستی کمک کند.

فهرست مطالب

پیشگفتار ‌ه

فصل اول: خدمات اکوسیستمی... 1

1-1- خدمات اکوسیستمی.. 1

1-2- هم‌کنشی خدمات اکوسیستمی.. 3

1-3- ارزش‌گذاري  و کمی‌سازی خدمات اكوسيستم.. 4

1-4- ارزیابی اکوسیستم هزاره 8

1-5- سناریوهای ارزیابی اکوسیستم هزاره 10

1-5-1- هماهنگی جهانی.. 11

1-5-2- نظم بر اساس نقاط قدرت... 13

1-5-3- سازش (تطابق) موزائیکی: جهانی مبتنی بر مدیریت محلی و توسعه پایدار 16

1-5-3-1 تمرکز بر مدیریت محلی اکوسیستم‌ها 17

1-5-3-2  انتقال قدرت به سازمان‌های محلی.. 17

1-5-3-3 رویکرد فعال در مدیریت منابع.. 17

1-5-3-4 سرمایه‌گذاری کلان در آموزش.... 18

1-5-3-5 رشد اقتصادی تدریجی اما پایدار 18

1-5-3-6 چالش‌های افزایش جمعیت... 18

1-5-4- باغ تکنیکی: جهانی متصل، پایدار و مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته. 19

1-5-4-1 فناوری به‌عنوان نیروی محرکه اصلی.. 20

1-5-4-2 مدیریت خدمات اکوسیستمی از طریق مکانیسم‌های بازاری.. 21

1-5-4-3 رویکرد پیشگیرانه و آینده‌نگرانه. 21

1-5-4-4 رشد اقتصادی پایدار و سبز. 21

1-5-4-5 کنترل جمعیت... 22

1-6- اقدامات پیشنهادی حفاظت پایدار از اکوسیستم‌ها در ارزیابی اکوسیستم هزاره 23

1-6-1- تقویت همکاری‌های بین‌المللی.. 24

1-6-2- سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پایدار 24

1-6-3- آموزش و آگاهی‌بخشی.. 24

1-6-4- تغییر الگوهای مصرف.. 24

1-6-5- حفاظت از تنوع زیستی.. 25

1-6-6- استفاده از منابع تجدیدپذیر. 25

1-7- برآورد سناریوهای ارزیابی اکوسیستم هزاره از آینده احتمالی اکوسیستم‌ها 25

1-7-1- مدیریت پیشگیرانه در سناریوهای مختلف... 27

فصل دوم: تنوع زیستی... 31

2-2- اهمیت تنوع زیستی.. 33

2-3- انواع تنوع زیستی.. 36

2-4- انقراض.... 39

2-5- تنوع زیستی  و امنیت غذایی.. 44

2-6- محرک‌های مستقیم و غیرمستقیم مؤثر بر تنوع زیستی و خدمات اکوسیستم.. 46

2-7- سازمان جهانی حفاظت از منابع طبیعی و فهرست قرمز گونه‌های در معرض خطر. 47

2-8-  مدیریت و حفاظت از تنوع زیستی.. 49

فصل سوم: تغییر اقلیم.. 53

3-1- پیدایش پدیده تغییر اقلیم(آب‌وهوا) 53

3-2- اثرات گلخانه‌ای و تغییر اقلیم.. 54

3-3- تغییر کاربری اراضی، انتشار کربن و تغییر اقلیم.. 56

3-3-1- بیابان‌زایی و تغییر اقلیم.. 58

3-4-کنفرانس‌های تغییر اقلیم.. 60

3-4-1-کنوانسیون تغییر آب‌وهوا  (UNFCCC) 61

3-4-2-پروتکل کیوتو. 62

فصل چهارم: تالاب‌ها: اکوسیستم شاخص زمين.. 67

4-1- تعریف تالاب... 67

4-2- ارزش و اهميت تالاب‌ها 68

4-3- تنوع زیستی تالاب‌ها 71

4-4- مديريت تالاب‌ها 73

4-5- تالاب‌ها و رفاه انسانی.. 77

4-6- تالاب‌ها و  تغییر اقلیم.. 79

4-7- تخریب تالاب‌ها 85

فصل پنجم: پیام محیط زیستی... 89

5-1- پوشش گیاهی.. 89

5-2- حیات‌وحش.... 90

5-3- خاك و بيابان.. 90

5-4- هوا 91

5-5- آلودگي صوتي.. 92

5-6- مصرف انرژي.. 92

5-7- آب... 93

5-8- تنوع زیستی و مسئولیت فردی.. 95

5-9- پيام‌هاي محیط‌زیست جهاني.. 96

منابع.. 97

منابع فارسی.. 97

منابع لاتین.. 102