اطلس رنگی گیاهان دارویی شمال ایران -
نویسنده:
آرمان محمودی اطاقوری، مژگان ویسی
مترجم:
-
سال نشر:
1405
صفحه:
342
نوبت چاپ:
1

عرصه‌ی شمال ایران، به‌ویژه جنگل‌های هیرکانی، به‌عنوان موزه‌ای زنده و تکامل‌یافته از دوران سوم زمین‌شناسی شناخته می‌شود. این منطقه نه تنها از منظر بوم‌شناسی و تنوع زیستی دارای اهمیتی جهانی است، بلکه از دیرباز به‌عنوان مخزنی سرشار از گونه‌های گیاهی با کاربردهای اثبات‌شده‌ی دارویی و طبی مورد توجه تمامی محققان بوده است. پیوند دیرینه‌ی ساکنان این نواحی با محیط زیست خود، منجر به شکل‌گیری گنجینه‌ای غنی از دانش بومی شده که شناسایی و ثبت علمی آن امری ضروری می‌نماید. فراتر از جنبه‌های کاربردی و شناسنامه‌ای، هر یک از گیاهان حاضر در این مجموعه، تبلوری از استراتژی تکاملی و هوشمندی زیستی هستند. ساختار ظریف و آرامش نهفته در گلبرگ‌های بنفش «شیرین‌بیان»، الگوی رگ‌بندی برگ «گزنه»، یا تراکم کوتیکول در برگ‌های همیشه‌سبز «خاس»، همگی پاسخ‌هایی هوشمندانه به چالش‌های محیطی و در عین حال، نشان‌گر ذخیره‌ای ارزشمند از متابولیت‌های ثانویه با فعالیت زیستی هستند. تصنیف حاضر، با عنوان «اطلس رنگی گیاهان دارویی شمال ایران»، حاصل فرآیندی نظام‌مند در گردآوری، طبقه‌بندی و بازنمایی تصویری دانش موجود پیرامون فلور دارویی یکی از غنی‌ترین و منحصربه‌فردترین رویشگاه‌های ایران است. هدف غایی این اثر، ایجاد یک مرجع مصور و علمی است که بتواند پلی میان دقت پژوهشی و جلوه‌های بصری حیرت‌انگیز طبیعت ایجاد نماید. این کتاب می‌تواند برای طیف گسترده‌ای اعم از محققان عزیز و پژوهشگران محترم دانشگاه‌ها و دانشجویان مشتاق مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌های زیست‌شناسی علوم گیاهی، داروسازی، طب سنتی، کشاورزی و محیط زیست و منابع طبیعی؛ متخصصان آگاه حوزه‌ی سلامت اعم از پزشکان، داروسازان و درمانگران؛ همچنین مراکز تحقیقاتی از جمله پژوهشکده گیاهان دارویی، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، آزمایشگاه‌های تخصصی و هرباریوم‌های ملی و در نهایت، همه‌ی شیفتگان طبیعت ایران که خواهان شناخت و ارتباطی ژرف با میراث سبز این سرزمین هستند، مفید و سودمند واقع شود. نگارش این مجموعه، حرکتی است میان قفسه‌های کتابخانه‌ها و انباشتِ خِرَدِ گذشتگان. ما خود را وقفِ گردآوریِ پراکندگی‌های این قصه کردیم؛ قصه‌ای که در یادداشت‌های گیاه‌شناسان، در متون کهن طب سنتی، و در لابه‌لای پژوهش‌های نوین پراکنده بود. کار ما، بیش از هر چیز، بافتن تاروپود این روایت ناتمام بود. اگر بخواهیم جوهره‌ی این تلاش را در یک جمله بیان کنیم، شاید این باشد: احترام به پیچیدگیِ طبیعت. این همان نقطه‌ای است که دانش تخصصی و احساس عامیانه به هم می‌رسند، و ما خواسته‌ایم پلی بر این تقاطع باشیم.

Ranunculaceae / گل آتشین .1. Adonis aestivalis L /10

Ranunculaceae / سیاه دانه 2. Nigella arveasis L. /12

Papaveraceae / خشخاش زراعی  3. Papaver Rhoeas L.   /14

Papaveraceae / خشخاش زینتی 4. Papaver orientale L.  /16

Papaveraceae / مامیران  5. chelidonium majus L.  /18

Fumariaceae / شاه تره  6. Fumaria parviflora Lam. /20

Brassicaceae / کیسه کشیش 7. Capsella Bursa-pastoris L.  /22

Brassicaceae / علف چشم 8.Nasturtium officinale W.T.Aiton /24

Actinidiaceae / کیوی   (A.Chev)C.F.Liang&A.R.Ferguson 9. Actinidia deliciosa /26

 Brassicaceae / منداب  10. Eruca sativa Mill.  /28

 Violaceae / بنفشه معطر 11. viola odorata L. /30

Brassicaceae / ترب 12. Raphanus sativus L. /32

Caryophyllaceae / صابونک 13. Vaccaria hispanica Mill.  /34

Caryophyllaceae / گندمک رایج 14. Stellaria media (L.) Vil.  /36

Hypericaceae / گل راعی  16. Hypericum perforatum L.  /40

Malvaceae / پنیرک  17. Malva Sylvestris  L.  /42

Malvaceae / ختمی     18. Althaea officinalis L.  /44

Linaceae / کتان مسهل   19. Hibiscus cannabinus L.  /46

Oxalidaceae / شبدر ترشک 20. Oxalis corniculata L.   /48

Zigophyllaceae / اسپند 21. Peganum harmala  L. /50

Zigophyllaceae / خارخسک   22. Tribulus terrestris L.  /52

Rutaceae / سُداب 23. Ruta graveolens L.  /54

Meliaceae / زیتون تلخ 24. Melia azadarach L.  /56

Aquifoliaceae / خاس کریسمس 25. Ilex aquifolium L.  /58

Anacardiaceae / سماق 26. Rhus Coriaria L. /60

Anacardiaceae / پسته کوهی 27. Pistacia terebinthus L.  /62

Rhamnaceae / سیاه توسه  28. Frangula alnus Mill. /64

Rhamnaceae / آش انگور 29. Rhamnus cathartica L. /66

Rhamnaceae / عناب 30. Zizyphus Jujuba Mill. /68

Fabaceae / یونجه زرد 31. Melilotus officinalis (L.) Lam.    /70

Fabaceae / بادام زمینی L. 32. Arachis hypogaea /72

Fabaceae / شنبلیله  33.Trigonella  foenum-graecum L. /74

Fabaceae / یونجه  34.Medicago sativa  L. /76

Rosaceae / توت فرنگی 38.Fragaria vesca L.   /84

Rosaceae / ‌غافث 39.Agrimonia eupatoria  L.  /86

Rosaceae / ‌تمشک   40.Rubus fruticosus L. /88

Rosaceae / ‌نسترن کوهی  41.Rosa canina L. /90

Rosaceae / ‌ازگیل ژاپنی   42.Eriobotrya japonica(Thunb) Lindl. /92

Myrtaceae / ‌مورد L.  43.Myrtus communis  /94

Myrtaceae / اوکالیپتوس 44.Eucalyptus globulus Labill.  /96

Lythraceae / انار 45.Punica granatum L.   /98

Lythraceae / توری  L. 46. Lythrum salicaria   /100

Lythraceae / سه کنجه خیز  47.Trapa natans L.  /102

Cucurbitaceae / کدوی 48. Cucurbita pepo L.  / 104

Apiaceae / کرفس 49. Apium graveolens L. /106

Apiaceae / شوکران کبیر  50. Conium maculatum L.   /108

Apiaceae / زیره سیاه 51.Crum carvi L. /110

Apiaceae / هویج 52.Daucus carota L.   /112

Apiaceae / رازیانه   53.Foeniculum vulgare Mill.   /114

Apiaceae / چوچاغ  54. Eryngium campestre L.  /116

Cornaceae / زغال اخته 55. Cornus mas L. /118

Adoxaceae / انگورٍکولی 56.Sambucus nigra L.   /120

Adoxaceae / پلم 57.Sambucus ebulus  L. /122

Asteraceae / گل گندم  58.Centaurea benedicta (L.)L. /124

Asteraceae / خارمریم  59.Silybum marianum(L.) Gaertn. /126

Asteraceae / افسنتین  60.Artemisia absinthium L. /128

Asteraceae / درمنه 61.Artemisia vulgaris L. / 130

Asteraceae / بومادران 62. Artemisia millefolium L. /132

Asteraceae / پیر بهار کانادایی  63. Erigeron canadensis L.    /134

Asteraceae / آفتاب گردان 64. Helianthus annuus  L.  /136

Asteraceae / سیب زمینی ترشی 65. Helianthus tuberousus  L.  / 138

Asteraceae / توق 66. Xanthium strumarium L. /140

Primulaceae / بذرک وجشی 67. Anagallis arvensis L.  /142

Oleaceae / زیتون  68. Olea europaea L.  /144

Oleaceae / زبان  گنجشک 69. Fraxinus excelsior L. /146

Pedaliaceae / کنجد 71. Sesamum indicum L.  /150

Convolvulaceae / پیچک 72. Calystegia soldanella (L.) Roem. & Schult.   /152

Solanaceae / تاتوره 73. Datura Stramonium L. /154

Solanaceae / توتون 74. Nicotiana tabacum L. /156

Solanaceae / عروسک پشت پرده  75. Alkekengi officinarum Moench /158

Solanaceae / تاجریزی 76. Solanum nigrum L.  /160

Scrophulariaceae / ماهور 77. Verbascum thapsus L. /162

Lamiaceae / پونه  78. Mentha pulegium L. /164

Lamiaceae / مریم گلی مرموک   79. Salvia sclarea  L.  /166

Lamiaceae / بادرنجبویه 80. Dracocephalum moldavica L.  /168

Lamiaceae / گزنه سفید  81. Lamium album L.  /170

Lamiaceae / نعناع چمنی   82. Prunella vulgaris  L. /172

Plantaginaceae / باراهنگ   83. Plantago major  L. /174

Phytolaccaceae / سرخاب کولی 84. Phytolacca decandra  L. /176

Polygonaceae / ترشک  85. Rumex Patientia L.     /178

Polygonaceae / علف هفت بند 86. Polygonum aviculare  L. /180

Santalaceae / دارواش  87. Viscum album L. /182

Urticaceae / گزنه 88. Urtica urens L. /184

Cannabaceae / رازک  89. Humulus lupulus L.  /186

Ulmaceae / اوجا 90. Ulmus minor  Mill.  /188

Salicaceae / سفیدار 91. Populus alba L. /190

Amarylidaceae / سیر 92. Allium sativum L. /192

Asparagaceae / کوله خاس 93. Ruscus aculeatus L. /194

Cupressaceae / پیرو 94. Juniperus communis L. /196

Cupressaceae / سروکوهی 95. Cupressus sempervirens L. /198

Polypodiaceae / سرخس   97. Polypodium vulgare L. /202

Pteridaceae / پرسیاوش 98. Adiantum caoillus-veneris  L.  /204

Alismataceae / قاشق واش 99. Alisma plantago-aquatica L. /206

Amaranthaceae / تاج خروس دورگ      100. Amaranthus hybridus L. /208

Araceae / وج 101. Acorus calamus L.  /210

Berberidaceae / زرشک  102.Berberis vulgaris  L. /212

Betulaceae / غان 103.Alnus glutinosa (L.) Gaertn.  /214

Boraginaceae / گل گاو زبان 104.Echium amoenum Fisch. & C.A.Mey.  /216

Cannabaceae / شاهدانه 105.Canabis sativa  L.  / 218

Caryophyllaceae / مرجانی 106.Arenaria serpyllifolia L. /220

Amaranthaceae / سلمک  107.Chenopodium album L. / 222

Amaranthaceae / شور خاردار 108.Salsola kali  L. /224

Asteraceae / بابا آدم 109.Arctium lappa  L. /226

Asteraceae / جاروی مشهد 110.Artimisia scoparia Waldst. & Kit.    /228

Asteraceae / تیغ گرگی 111. Carthamus lanatus  L. /230

Asteraceae / مستور خوابیده 112. Eclipta prostrata(L.)L. /232

Convolvulaceae / نیلوفر   113. Ipomoea purpurea (L.)Roth /234

Convolvulaceae / ممرز   114. Carpinus betulus L. /236

Brassicaceae / ازمک 115. Lepidium draba L.  /238

Brassicaceae / خاکشیر ایرانی  116. Descurainia sophia (L.)Webb ex Prantl  /240

Euphorbiaceae / فرفیون  117. Euphorbia helioscopia L.    /242

Iridaceae / زنبق زرد 118. Iris pseudoacorus  L.      /244

Juncaceae / سازوی نرم 119. Juncus effusus  L.      /246

Lamiaceae / زوفا 120. Hyssopus officinalis  L.     /248

Lamiaceae / دم شیر 121. Leonurus cardiaca  L.    /250

Lamiaceae / وارنگ بو  122. Melisa officinalis  L. /252

Lamiaceae / پونه 123. Mentha longifolia (L.)L.  /254

Lauraceae / برگ بو 124. Laurus nobilis L. /256

Lauraceae / آواکادو  125. Persea americana Mill.   /258

Amaryllidaceae / پیاز خوراکی 126. Allium cepa L. /260

Asparagaceae / مهرسلیمان 127.Polygonatum orientale Desf.         262

Lythraceae / خون فام  128.Lythrum salicaria L.    264

Malvaceae / گاوپنبه  129.Abutilon theophrasti Medik.      266

Moraceae / انجیر 130.Ficus carica L.       268

Nyctaginaceae / لاله عباسی 131.Mirabilis jalapa L.           270

Orchidaceae / ثعلب نر 132. Orchis mascula (L.)L. 272

Papaveraceae / شقایق شاخدار زرد 133.Glaucium flavum Crantz  /274

Fabaceae / ناخنک 134.Astragalus hamosus L.  /276

Fabaceae / خلر بی‌برگ 135.Lathyrus aphaca L.    /278

Fabaceae / آهوماش زرد 136.Lotus corniculatus L. /280

Pinaceae / کاج جنگلی 137.Pinus sylvestris L.   /282

Plantaginaceae / کاردی 138.Plantago lanceolata L. /284

Polygonaceae / ترشک زیبا 139.Rumex pulcher L. /286

Ranunculaceae / آلاله تاول‌دار 140.Rununculus sceleratus L.  / 288

Ranunculaceae / برگ سدابی 141.Thalictrum minus L. /  290

Rhamnaceae / عناب    142.Ziziphus jujuba Mill.  /292

Rosaceae / پاشیرک  143.Alchemilla arvensis (L.)Scop.  /294

Rosaceae / شیر خشت سکه‌ای144.cotoneaster nummularioides Pojark. /296

Rosaceae / سرخه ولیک 145.Crataegus microphylla k.koch /298

Rosaceae / بـه 146.Cydonia oblonga Mill.  /300

Rosaceae / ازگیل 147.Crataegus  germanica (L.)Kuntze /302

Rosaceae / تمشک کبود L. 148.Rubus caesius /304

Rubiaceae / شیر پنیر 149.Galium verum L. /306

 Solanaceae / تنباکو 150.Nicotina tabacum L.  /308

 

دسته بندی موضوعی موضوع فرعی
كشاورزي و منابع طبیعی گیاهان دارویی

تمامی حقوق این سایت برای سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی محفوظ است. نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.
Copyright ©2026 Iranian Students Booking Agency. All rights reserved