کروماتوگرافی یکی از تکنیک‌های تحلیلی مهم در شیمی و علوم مرتبط است که به‌منظور جداسازی، شناسایی و آنالیز ترکیبات مختلف موجود در یک نمونه استفاده می‌شود. این روش به‌دلیل توانایی زیاد خود در جداسازی اجزای پیچیده و متنوع نمونه‌ها، در زمینه‌های مختلف، از جمله شیمی تجزیه، بیوشیمی، داروسازی، صنایع نفت و پتروشیمی، متالوژی، محیط‌زیست و دیگر گرایش‌های علمی، کاربرد دارد.

کروماتوگرافی را برای اولین بار در اوایل قرن بیستم، شیمی‌دان روسی، مایکل تی سوشنیکوف، معرفی کرد. او از این تکنیک برای جداسازی رنگدانه‌های گیاهی استفاده کرد. نام «کروماتوگرافی» از کلمۀ یونانی «کروموس» به معنای «رنگ» و «گرافی» به معنای «نوشتن» گرفته شده است. از آن زمان، این تکنیک به‌سرعت توسعه یافته و انواع مختلفی از آن برای جداسازی ترکیبات شیمیایی معرفی شده است.

کروماتوگرافی براساس اصل جداسازی ترکیبات و تفاوت در توزیع آن‌ها بین دو فاز مختلف عمل می‌کند. این دو فاز عبارت‌اند از فاز ثابت و فاز متحرک. فاز ثابت معمولاً یک مادﮤ جامد یا مایع است که برروی یک بستر ثابت قرار دارد، درحالی‌که فاز متحرک یک مایع یا گاز است که از میان فاز ثابت عبور می‌کند. هنگامی که نمونه‌ای به سیستم کروماتوگرافی وارد می‌شود، ترکیبات موجود در آن براساس تعاملات خود با فاز ثابت و فاز متحرک از یکدیگر جدا می‌شوند. اساس جداسازی، مشابه بودن ساختار مولکولی نمونۀ موردتجزیه با فاز ثابت یا فاز متحرک است. هرقدر ساختار نمونه با فاز ثابت همانندتر باشد، نمونه بیشتر در ستون می‌ماند و دیرتر خارج می‌شود.

فصل 1: کروماتوگرافی
فصل 2: استخراج
فصل 3: جداسازی به روش تبادل یون
فصل 4: جداسازی بر مبنای رسوب زایی
فصل 5: الکتروفورز