شهر قزوین در دوره اسلامی به لحاظ ساختاری تداوم شهر ساسانی بود، اما تحولاتی را پذیرفت. افزوده‌شدن مساجد، مدارس و آرامگاه‌ها در کنار عناصر پیشین، سیمای شهری را به‌تدریج دگرگون ساخت. این پژوهش، ضمن ارائه‌ی شناخت اجمالی از پیشینه تاریخی شهر قزوین، به تحلیل ابعاد کالبدی، اجتماعی و اقتصادی آن می‌پردازد؛ از جمله برج و باروها، کاروانسراها، نهادهای دینی و آموزشی، ساختارهای اداری، گروه‌های اجتماعی و شبکه‌های بازرگانی و کشاورزی. یافته‌ها نشان می‌دهد قزوین تا پیش از حمله مغول روندی رو به رشد داشته و پس از آن تا دوره صفوی با افول نسبی مواجه شده است.

این کتاب به بررسی تحولات شهر قزوین در دوره اسلامی و روند دگرگونی ساختار شهری آن می‌پردازد. نویسنده با اشاره به تداوم ساختاری قزوین از دوره ساسانی، تغییرات ایجادشده در سیمای شهر پس از ورود به دوره اسلامی را بررسی کرده و نقش عناصری همچون مساجد، مدارس و آرامگاه‌ها را در شکل‌گیری و تحول بافت شهری مورد توجه قرار داده است. در ادامه، ابعاد مختلف شهر قزوین از جمله ساختارهای کالبدی، اجتماعی و اقتصادی بررسی می‌شود؛ از برج و باروها و کاروانسراها گرفته تا نهادهای دینی و آموزشی، ساختارهای اداری، گروه‌های اجتماعی و شبکه‌های بازرگانی و کشاورزی.

کتاب همچنین با بررسی روند تاریخی قزوین نشان می‌دهد که این شهر تا پیش از حمله مغول روندی رو به رشد و توسعه داشته، اما پس از این دوره، به‌تدریج با افول نسبی مواجه شده و این روند تا دوره صفوی ادامه یافته است. در مجموع، اثر حاضر تصویری از سیر تحول کالبدی، اجتماعی و اقتصادی قزوین در دوره اسلامی ارائه می‌دهد و می‌تواند برای شناخت تاریخ و ساختار شهری این شهر در دوره‌های مختلف تاریخی مورد استفاده قرار گیرد.

فصل اول: مقدمه   /    13

فصل دوم: جغرافیای طبیعی و تاریخی قزوین   /   31

فصل سوم: سیمای کالبدی شهر قزوین از اوایل دوره اسلامی تا برآمدن صفویان    / 91

فصل چهارم: نظام اجتماعی شهر قزوین/   155

فصل پنجم: نظام اقتصادی شهر قزوین /   219